آخرین مطالب
2
امروز
خشک شدن زاینده رود

طرح جالب یک دانشجوی لهستانی برای حل مشکل خشک شدن زاینده رود

یک دانشجوی لهستانی به نام ماتیوس پوزپیچ، طرح جالبی را برای حل مشکل خشک شدن زاینده رود ارائه داده و از تغییر چهره این رودخانه و شهر اصفهان سخن گفته است.

با گسترش شهرها، نیاز به منابع بیشتر احساس شد و تلاش‌ها برای بهره‌کشی بیشتر از زمین، مشکلاتی را برای انسان‌ها و زندگی روزمره‌شان به وجود آورد که از جمله آن می‌توان به خشکسالی اشاره کرد. مشکل خشک شدن زاینده رود در اصفهان، سال‌هاست که به دغدغه همه ما تبدیل شده و حالا این دغدغه از مرزهای کشور نیز فراتر رفته و ذهن یک دانشجوی لهستانی را به خود مشغول کرده است.

ماتیوس پوزپیچ (Mateusz Pospiech)، دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه پلی تکنیک سیلسیان در گلیویچ لهستان در پایان نامه خود به موضوع خشک شدن زاینده رود پرداخته و پروژه‌ای با عنوان «بستررود – ساخت ابرسازه در بستر رودخانه خشک شده زاینده رود ایران» ارائه داده است. وی در این پایان نامه از تغییر چهره این رودخانه و حل مشکلات شهر اصفهان سخن گفت.

خشک شدن زاینده رود

ماتیوس پوزپیچ در آغاز پایان نامه خود، طبیعت را یک پدیده قابل احترام دانست که در طول سالیان دراز، منبع الهام معماران بوده است. به همین دلیل معتقد است که اگر طبیعت ناگهان از بین برود، یک معمار باید در آن زمان از خود طبیعت برای حل مشکل استفاده کند. این دانشجوی لهستانی در ادامه به توصیف زاینده رود پرداخت:

زاینده رود زمانی بزرگ‌ترین رودخانه در مرکز ایران بود و آب آن، ادامه حیات در سایر شهرها را ممکن می‌ساخت. اصفهان، سومین شهرستان بزرگ ایران است و حدود 3.7 میلیون نفر جمعیت دارد. معنای نام این رودخانه در زبان فارسی، زندگی دهنده است و این نام به درستی بر روی آن گذاشته شد؛ چرا که با وجود این رود، اصفهان به عنوان پایتخت دوره صفویان، به یک مرکز فرهنگی و اقتصادی تبدیل شده و رشد بسیار خوبی را تجربه کرد. از بین رفتن و خشک شدن زاینده رود ، ضربه بزرگی به شهر اصفهان است. این شهرستان برای سالیان طولانی به عنوان یک منطقه بارور و حاصل‌خیز در قلب کویر شاخته می‌شد و حالا ممکن است هر لحظه حیاتش را از دست بدهد. همچنین پل‌های ساخته شده بر فراز این رود، شاهکار معماری ایرانی و متعلق به زمان صفویان است و اکنون نیز علاقه‌مندان زیادی را به این شهر می‌کشاند.

خشک شدن زاینده رود

این معمار جوان در ادامه، ساخت ابرسازه‌ای بزرگ به طول شش کیلومتر بر بستر رودخانه خشک شده زاینده رود را راهی مناسب برای ایجاد یک محیط زیست پایدار در اکوسیستمی مشابه رودخانه می‌داند. وی از طرح خود به عنوان درمان جای زخم در نگاه و ذهن مردم ایران یاد کرده است. در این طرح، یک ابرسازه سه طبقه در بستر زاینده رود ساخته می‌شود که در هر یک از طبقات آن، کانالی جهت عبور آب تعبیه شده تا در صورت بازگشت آب رودخانه، مشکلی برای شهر به وجود نیاید. طبقه همکف رودخانه برای ساخت و ساز شهری، توسعه ساختمان‌های اداری و مسکونی و احداث ایستگاه مترو در نظر گرفته شده، طبقه بالای همکف یا لایه بیرونی سازه برای ایجاد فضای سبز، پارک عمومی و اتصال دو سمت رودخانه به هم ایجاد شده و طبقه زیر همکف نیز جهت ساخت پارکینگ عمومی و راه‌هایی برای دسترسی دو سمت رودخانه به یکدیگر به کار می‌رود.

در زیر، عکس سمت چپ، وضعیت فعلی زاینده رود را نشان می‌دهد، عکس وسط، وضعیت زاینده رود پس از ساخت ابرسازه را به نمایش گذاشته و عکس سمت راست نیز نشان‌دهنده وضعیت زاینده رود در صورت بازگشت آب به رودخانه است.

خشک شدن زاینده رود

ماتیوس پوزپیچ در این طرح، سیستم پیچیده‌ای از کانال‌های آب را پیش‌بینی کرده تا در هر شرایطی از جمله پر آبی یا کم آبی، مشکلی برای سازه به وجود نیاید. مسیرهایی بر روی سطح بالایی سازه ایجاد شده که جریان آب از درون آن عبور کرده و برای آبیاری فضای سبز مورد استفاده قرار می‌گیرد. در صورتی که حجم آب افزایش پیدا کند، جریان آب وارد کانال‌های ثانویه در زیر سازه خواهد شد و پس از جریان یافتن در طول سازه، به مخازن تعبیه شده ریخته می‌شود.

به عقیده این دانشجوی لهستانی، وجود فضای سبز در طبقه بالایی موجب می‌شود تا طبقات پایینی در طول تابستان از یک سایه‌بان بهره‌مند بشوند و مردم بتوانند از این فضا استفاده کرده و لذت ببرند. همچنین در طول زمستان، این فضای سبز، بیشترین میزان آفتاب را دریافت می‌کند و بهتر می‌تواند به حیات خود ادامه دهد.

خشک شدن زاینده رود

به گفته پوزپیچ، این طرح کاملا با محیط زیست سازگار است. شاید در نگاه اول به نظر برسد که نباید یک رودخانه که به دلیل مدیریت ضعیف، استفاده نادرست از آب و تغییرات آب و هوایی خشک شده را با یک ابرسازه جایگزین کرد؛ اما مسائل زیست محیطی به طور کامل در این پروژه در نظر گرفته شده و با سیستم آبیاری قطره‌ای و کانال کشی پیچیده، ضایعات آب به حداقل خواهد رسید. علاوه بر آن، سازه مورد نظر از موادی ساخته می‌شود که کمترین آسیب را به محیط زیست می‌رسانند. به عنوان مثال، در ساخت این سازه، هیچ قطعه تولید شده توسط کارخانه‌های فولاد که خود یکی از عوامل خشک شدن زاینده رود هستند، به کار نمی‌رود و به جای آن از آجر استفاده می‌شود که هم با محیط زیست سازگارتر است و هم امکان عبور هوا از میان سازه را فراهم می‌کند.

پس از ارائه این طرح، کارشناسان و بسیاری از مردم به آن واکنش نشان دادند و طرح دانشجوی لهستانی را مردود دانستند. شرایط امروز زاینده رود اصلا برای هیچ شخصی خوشایند نیست و باید برای زنده کردن آن تلاش کرد؛ اما بسیاری از افراد بر این باورند که نباید چهره تاریخی اصفهان را با ساخت این سازه مدرن مخدوش کرد. جالب اینجاست که تا به امروز هیچ کس در داخل ایران، طرحی برای حل مشکل خشک شدن زاینده رود ارائه نداده و این که فردی در خارج از مرزهای ایران به این فکر افتاده، بی‌مهری ما نسبت به میراث کشورمان را نشان می‌دهد.

تصاویری از طرح دانشجوی لهستانی برای حل مشکل خشک شدن زاینده رود

۶ دیدگاه

  1. طرحی که این دانشجو داده بسیار عالیه . این دانشجو طرحش رو برای هر جای دیگه میریخت میزاشتنش رو سر . الان دبی ، اسپانیا و خیلی کشورای دیگه با پیاده کردن همچین طرح هایی چندین میلیون توریست جذب می کنن …. مطمئنا دانشجوهای ایران هم طرح های زیادی دادن ولی خوب کو گوش شنوا و دست عملگر……..؟!!!!

    (5)
  2. همون خشک باشه بهتره زحمت کشیدن طرح دادن کلا سی و سه پل و پل خواجو که همه زیبایی زاینده رودن میره زیره باقالی ها !!!!

    (-18)
  3. بعضیا هستن مثل سند 2030 که چون خارجی ها نوشته بودن میگن مسئله استقلال کشور است چرا چهار نفر خارجی باید بیان تو مسئله آموزشی ما نظر بدن ؟
    این طرح هم لغو میشه صد در صد . میان میگن چرا یه داشجوی خارجی باید نظر بده مگه ما خیاریم . خب معلومه که خیارین ! تاسف آوره این طرز فکر که چرا خارجی ها باید تصمیم بگیرن .
    امکان نداره اصن اجرا بشه .

    (19)
    • اقای محترم همه چیو باهم قاطی نکن اولا ، دوما یه مقدار مطالعت رو افزایش بده پیرامون صحبت هایی که کردی ، سوما یاد بگیریم اگر در مورد موضوعی اشراف کامل اطلاعاتی نداریم بی پروا نظرات احساسی ندیم. در ضمن طرحی که این دانشجو زحمت کشیده داده علنا اجرایی کردنش به این اسونیا نیست، دقت کنید در حال حاظر هم اگر تشریف ببرید واحد تحقیقات دانشگاه صنعتی اصفهان ایده های جالبی روی میز برای اجرا هست وقتی شهرداری و دولت همکاری نمیکنه و صرفا خواستار این هستن که باید در مواقع ضرور اب از سد به زاینده رود وارد بشه تقصیر اون بنده خدایی که این کاربر در مورد سند 2030 خطاب قرارشون دادن چیه؟!
      در اخر اینکه اگر فقط منتقد هستید یا ناظر مسایل پس لطفا نظرات کارشناسی و در جایگاه بالا ندید چون من و شما اگاه بر خیلی موضوعات نیستیم.

      (-7)
    • شما 2030 رو واسه بجه هات انجام بده.

      باشد که رستگار شوی.

      (-1)

پاسخ بدهید

وارد کردن نام و ایمیل اجباری است | در سایت ثبت نام کنید یا وارد شوید و بدون وارد کردن مشخصات نظر خود را ثبت کنید *

*